Hosgeldiniz! Anonymous
Özel Arama

Ney Yapımı

Cevabını bulamadığınız sorularınızı burada paylaşalım.

Yetkili: emrea

Ney Yapımı

İleti 4everneyzen » 11 Arl 2013, 08:59

Selamûn Aleyküm.
Herkese merhaba, hocalarımdan öğrendiğim ve araştırdığım kadarıyla, ney açma hakkında biraz birikmiş bilgim var. Hocamın vesilesi ile de kamış edindim. Kamışın boyunu belirledim ve rast perdesini yakalamayı başardım. Elimde baya bir ney var fakat incelediğimde klasik usülle açılmamış, neyin boyuna göre birim uzunluğunu belirlediğimde çoğunda en alt deliğin, neyin en uç kısmına olan uzaklığı 4 birimden daha az belirlenmiş ve öyle delinmiş. Sizden istediğim, bana ney açma ile ilgili daha fazla bilgi katacak yazılmış bir kaynağınız var ise veya satın almamı önereceğiniz bir kitap var ise benimle paylaşmanız. Bu işi para kazanmak veya ortalıkta dolaşan süs neylerinden yapıp milleti kandırmak için değil, bu işi yavaş yavaş hakkıyla öğrenmek istediğim için istiyorum.
Kullanıcı avatarı
4everneyzen
 
İleti: 3
Kayıt: 15 Eyl 2013, 13:53
Cinsiyet: Erkek
Yasadiginiz sehir: Ankara
Bulunduğu_ilçe: * Etimesgut İlçesi
Dogum_Tarihi: 12 Ağu 1991

Re: Ney Yapımı

İleti ihpar » 19 Arl 2016, 19:53

Aleyküm selam ve rahmetullah,

İnternette ney yapımı ile ilgili arama yaptığımda sorunuz karşıma çıktı. Gerçi soruyu soralı 3 sene geçmiş ama hala ilgileniyorsanız cevaplayabilirim. Ya da belki ileride bu konuyla ilgilenen başkalarına cevap olur.

Ben geçen sene kendime, kendi üfleme tarzıma göre akordu tutan ney yapma sevdasıyla ney açma malzemeleri ve bir miktar kamış aldım. Bazı ustalardan ve internetten bilgiler edindim. Neyi klasik usulle açarsanız, yani kamış boyunu 26'ya bölüp, 4,5,6,8,9,10,13'e perdeleri açarsanız neyde entonasyonu tam sağlayamazsınız. yani Rast tam gelirken Dügah biraz dik kalır, Neva biraz pest kalır vb. Diğer bir deyişle perdeler, özellikle bir dijital tuner (akord aleti) ile kontrol edildiklerinde birbirlerine göre uyumsuz olurlar. Bu yüzden perde kaydırma diye bir teknik uygulanıyor. Klasik sisteme göre perde yerlerini işaretledikten sonra, perdeleri açmadan önce, her perdeyi bi kaç mm aşağı (neyin alt ucuna) ya da yukarı (başpare tarafı) doğru kaydırıyorlar. Her usta bu kaydırma oranlarını kendine göre ayarlıyor. Mesela genelde söyledikleri Dügah perdesini 4. birimden 3mm aşağı doğru kaydırmak gerektiği, fakat ben 6mm kaydırıyorum. Başka türlü dügah, rasta göre dik, hüseyni de nevaya göre dik kalıyor benim üfleyişime göre.

İkinci bir sebep de şudur: Kısa boylu bolahenk nısfiye ya da süpürde gibi neylerde, klasik usule göre belirlenen yerlerden sonra kaydırma uygulayıp perdeleri açınca bir sorun çıkmıyor. Fakal kız ya da mansur gibi uzun boylu neylerde yine klasik usule göre belirlenen yerlerden sonra kaydırma uygulayıp perdeleri açınca genellikle akord tamamlanmış olmuyor. Sebebini bilmiyorum ama benim tecrübeme göre durum bu. Kız neyi perdelerinin yerini kaydırma da yapıp açsanız en son açık - kapalı neva, gerdaniye ve muhayyer perdeleri genelde birbirini tutmuyor. Genellikle açık neva, kapalı nevaya göre dik kalıyor. Bu yüzden akord tutana kadar kamış alt tarafından kısaltılıyor. Duruma göre üst taraftan da bazen kısaltma yapmak gerekebilir. Tiz çargah ve tiz neva perdeleri pest kalırsa mesela... Bu yüzden hem kaydırma yapılmış, hem de sonradan akord düzeltmesi için alt tarafından kısaltılmış neylerde dügah perdesini 4. birimden daha da aşağıda ölçersiniz.

Bu konuları çok dikkatli araştırdım ve en sonunda anladım ki, elinizde ne kadar bir şablon da olsa, perdeleri mükemmel entonasyon için ne kadar kaydıracağınızı bilseniz de neyi açmadan entonasyonunun ne kadar doğru olacağından emin olamıyorsunuz. Her işteki gibi bu da nasip kısmet tabi... Fakat ham madde doğada yetişen kargı bitkisi olunca iç yapısı vb bilmek pek mümkün değil, bu yüzden de genel geçer fabrikasyon ölçüleri olamıyor sanırım ney enstrümanının. Benim yazdığım bilgiler de benim için doğru, bir başkası çıkıp da bunlar doğru değildir de diyebilir pek ala...

İnşallah sorunlarınız ben cevabı yazana kadar çoktan hallolmuştur.
İşlerinizde iyilikler, kolaylıklar dilerim.
Sevgiler, saygılar...
ihpar
 
İleti: 6
Kayıt: 19 Arl 2016, 19:21
Cinsiyet: Erkek
Yasadiginiz sehir: İzmir
Bulunduğu_ilçe: İZMİR İLİ VE İLÇELERİ
Dogum_Tarihi: 05 Oca 1985


NEY sazı ve SORULARINIZ

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir